"افغانستان چاغداش ادبیاتی"

Image Description

عبدالحکیم شرعي جوزجانی

فعالیت ساحه‌سی: افغانستان


یازوچی: دکتور عزیزالله ارال

 

 


مرحوم سید معصوم اوغلی سید عبدالحکیم شرعی جوزجانی 1313-هجری شمسی ییل نینگ -15 حوتیده (میلادی 1934-ییل 8-مارچ)  قدیم جوزجان ولایتی مرکزی سرپل شهریده توغیلگن.

جوزجاني اوزبېک تیلیده اوقیش و یازیشنی مرحومه آنه سی بی بی حبیبه دن اورگنگن و سرپل باشلنغیچ  مکتبینی تماملب، کابل شهری دن 25 کیلومتراوزاق لیک ده جایلشگن پغمان شریعت علم لری مدرسه سیده (6) ییل تحصیل آلگن.

جوزجاني مذکور مدرسه نی بیتیرگندن سونگ عالي تحصیل آلیش اوچون کابل پوهنتونی نینگ شرعیات فاکولته سیگه کیریب اوقیگن. 1959ییل پوهنتوننی موفقیتلی بیتیرگندن کېین 1976- ییلگچه اخبار و مدنیت وزیرلیگی موسسه لریده جماعت نشرلری اعضاسی، «انیس» روزنامه سی؛«افغانستان رادیوسی» خبرلر دستوری؛ «اصالح» روزنامه سی نینگ مسلکي باشقروچیسی بۉلیب ایشله گن.

شرعي جوزجاني افغانستان خلق دېموکرا تیک حزبی نینگ اسا سچیلریدن بیری وحزب نینگ بیرینچی قورولتایده رئیس اۉرین باسری بۉلگن، کېینراق مذکورحزب نینگ مرکزي کمیته سی اعضاسی و سیاسي بیورو اعضاسی ایتیب سیلنگن. جوزجاني 1357ییل 7-ثور (1978ییل 27- اپرېل)  انقالبیدن سۉنگ افغانستان دېموکرا تیک جمهوریتی عدلیه وزیری و لوی څارنوالی اېتیب تعیینلنگن و 1358ییل 6جدی (1979ییل 27 دېکابر) گه قدَر مذکور اداره لرده رهبرلیک وظیفه لریده ایشله گن.

ساوېت قوشینلری نینگ افغانستان گه باستیریب کیرگنیدن کیین جوزجاني بیرنیچه  وزیر، حکومت و حزب نینگ یېتکچی کادرلری بیلن بیرگه قماققه آلینگن. نتیجه ده او «پل چرخي» قماقخانه سیده یېتتی ییل و اوچ آی سیاسی محبوسلیک مدتینی اوته گن. 

او قماقدن آزاد ایتیلگنیدن کیین 1986-ییلده افغانستان ستره محکمه سینینگ بیرینچی اۉرینباسری اېتیب تعیینلنگن و 1992ییلده کابل  مجاهدلر تامانیدن باسیب آلینیشی عاقبتیده شرعی جوزجانی مملکتنی ترک ایتیشگه مجبوربولگن.

شرعي جوزجاني اوزبېکستان جمهوریتیده 1994ییلدن باشلب تاشکېنت دولت حقوقشناسلیک انستیتوتیده «اسلام حقوقی»دن درس بېریشگه باشله گن. 

او 1996-ییلی حقوقشناسلیک اختصاصی بۉییچه دکتورلیک عنوانینی آلیشگه موفق بولگن. 1999-ییل تاشکېنت اسلام پوهنتونی تشکیل اېتیلیشی بیلن، شرعي جوزجاني «اسلام حقوقی»دیپارتمنتیگه مدیرلیک قیلگن. 2008ییل پروفیسورلیک علمي عنوانلرینی کسب اېتیشگه اېری شگن.

شرعی جوزجانی تورلی ییللر دوامیده بیرقطار مداللر و نشانلر آلیشگه هم ایریشگن. جمله دن: «قیزیل بیراق» و «افتخار» نشانلری، افغانستان مستقللیگی نینگ 70 ییللیگی مدالی، شونینگدیک 2005 ییلی اوربیکستان «دوستلیک مدالی»نی آلیشگه سزاوار بولگن.

حاضرده سید عبدالحکیم شرعي جوزجاني سویدن اولکه سیده استفامت قیله دی.

دکتور پروفیسور شرعي جوزجاني نینگ حاضرگه قدر افغانستان، اوزبېکستان و تورکیه ده نشر اېتیلگن اونلب مقاله و کتابلری موجود، اولردن ایریملری قوییده گیچه: 

اۉزبېک تیلیده گی اثرلری: 

مرغیناني و اونینگ ایزداشلری، تاشکېنت اسلام اونیورسیتیی نشریاتی، 2000 •

   تصوف و انسان، تاشکېنت، "عدالت" نشریاتی، - 2001•

 اسلام حقوقشناسلیگی: حنفي مذهبی و اۉرته آسیا فقیهلری، تاشکېنت، اسلام اونیورسیتیی، 2002•

بخارالیک بویوک فقیه – د بوسي، تاشکېنت اسلام اونیورسیتیی نشریاتی، -2008 •

 آمودریا (شعرلرتۉپلمی)، کابُل: دولت مطبعه سی، - 1990   •

دري تیلیده گی اثرلری:

   رسالۀ «مشاهیر و سخنوران سرپل»، بیدار روزنامه سی. مزار شریف 1331 •

   کتاب «دانشمند پیشاهنگ ابوریحان بیرونی»، دولت مطبعه سی، کابل 1357•

   رسالۀ «معلم ثانی ابونصر فارابی»، ژوندون مجله سی. کابل 1352• 

رسالۀ «طبیب فیلسوف ابوعلی بن سینا»، ژوندون مجله سی. کابل 1352 •

 «نگاهی به فولکلور اوزبیک و ترکمن»، فولکلور مجله سی، 3،2،1-سانلری• 

جوزجانی اوزبیک، دری، پشتو و عرب تیللرینی مکمل بیله دی. او اساسن اوزبیک و دری تیللریده ایجاد ایته دی. 

عبدالحکیم شرعی جوزجانی اوتکیرقلم شاعرهم دیر. اونینگ 1964-ییلی کابل ده یازگن «ینگی زمان ترانه سی» سرلوحه لی شعرینی نمونه صفتیده کیلتیره میز. اوشبو شعر 1966ییل می آییده «خلق» روزنامه سیده نشر اېتیلگن:

 

سالم ینگی ییل، اې ینگیلیک نینگ اېلچیسی، 

 سېنینگ یازینگده، سېنینگ یشنتگن بهارینگده، 

 حیات بخش قویاشینگ جهانگه ساچگه ی نور.

 بو نوردن قوّت، 

، بو نونردن الهام

 خلایق اۉزگه تیریکلیک قوریش اوچون آلگه ی، 

کۉنگیل قوشی بۉلوبان مست سَیره گه ی هر دَم. 

 قووانچ بیلن ینگی زمان ترانه سینی...